A- A A+ | Chia sẻ bài viết lên facebook Chia sẻ bài viết lên twitter Chia sẻ bài viết lên google+

Nhộn nhịp thị trường hàng mã tháng Vu Lan

Cũng như mọi năm, thị trường rằm tháng Bảy năm nay nhộn nhịp ngay từ cuối tháng Sáu âm lịch. Hàng mã khởi động với đủ các loại, được bày bán khắp các chợ chính lẫn chợ cóc, ngay nhiều cửa hàng kinh doanh tạp hóa, gạo mắm, cũng tranh thủ xoay sang buôn mặt hàng này. Những loại hàng mã truyền thống như ngựa, gươm, mũ áo đã bớt dần, thay vào đó là những mặt hàng theo xu thế thời đại.

Những ngày này, cửa hàng mã nhà bà Huệ khu chợ Thông xã Hòa Bình thường xuyên nườm nượp khách ra vào. Gian nhà nhỏ hơn 10m2 bày biện theo từng mặt hàng như áo quần, giày dép, mũ nón, đồ gia dụng như ti vi, tủ lạnh, điều hòa…với màu sắc sặc sỡ, bắt mắt. Đấy là chưa kể những giấy tiền, vàng mã. Mặt hàng làm sẵn thường có giá rẻ, tuy vậy so với năm trước cũng đắt lên khoảng 10%. Cụ thể ô tô du lịch đủ “thương hiệu” nổi tiếng thế giới từ 150.000 đồng đến 250.000 đồng/chiếc; xe máy từ 80.000 đồng đến 180.000 đồng/chiếc; Iphone hay Laptop từ 50.000 đồng đến 100.000 đồng/chiếc…Có cung ắt có cầu, cả nhà bà huy động nhân lực tối đa, người nhặt đồ cho khách, người miệt mài gắn keo hoàn thiện đồ mã theo khung tre. Thi thoảng có khách đến hỏi hàng đặt trước, ông bà lại nhanh chóng lên tầng trên để lấy từng bọc túi to quá ôm tay đã sắp sẵn. Bà Huệ chia sẻ: “Gia đình tôi bận hơn ngày thường ngay từ dịp cuối tháng 6, đầu tháng 7 âm. Đến tầm ngày 13, 14 tháng 7 âm lịch là vãn khách rồi. Năm nay chúng tôi lắp thêm máy điều hòa để phục vụ bà con đến mua hàng đỡ nóng nực, vừa để đảm bảo an toàn cho hàng hóa, hạn chế cháy nổ.”

Dù việc cúng lễ thường được tổ chức trong tuần trước ngày chính rằm, nhưng đối với những người “chịu chơi” thì phải rục rịch trước hàng tháng. Họ chọn “hàng độc” gửi vào cõi âm, có năm là đôi ngựa to như ngựa chiến, có năm là nhà cao tầng ngất ngưởng, rồi tiện nghi nội ngoại thất không thiếu thứ gì. Đấy là chuyện của người chịu chơi, còn theo bà Nguyễn Thị Minh xã Hòa Bình, đa số người dân vẫn cúng theo phong cách giản dị. Số lượng bánh kẹo, thức ăn khác có phần nhiều hơn, đồ mã thì mua theo bộ từ 70.000 đồng đến 120.000 đồng, cúng cho chúng sinh không biết là nam hay nữ, cao hay thấp thì để nguyên “vải” là các tấm giấy mầu. Bà Minh tâm sự: “Mình không có điều kiện, nhưng lễ nghĩa phải đầy đủ, dù không được báo đáp nhưng tâm lý cũng thoải mái”.

Trong bối cảnh thị trường hàng hóa bộc lộ nhiều nỗi lo khi tháng Ngâu bắt đầu, thì một phân khúc liên quan lại trở lên sôi động, theo thông lệ “đến hẹn lại lên” – đó là thị trường hàng mã. Tập quán là vậy, dù thịnh hung hay khăn khó, người ta lại luôn chú tâm vào niềm tin tín ngưỡng, cầu mong mọi điều suôn sẻ, nên vật sắm lễ dường như không thể thiếu.Trải qua thời gian, sự trao đổi giữa các nền văn hóa khác nhau đã khiến lễ rằm tháng Bảy tại Việt Nam trở thành một tín ngưỡng của nhiều tín ngưỡng, mà cơ bản nhất là giữa báo hiếu tổ tiên và xá tội vong nhân.

Theo thuyết Vu Lan, ở Ấn Độ xưa có người tên Mục Kiền Liên tu luyện được nhiều phép thần thông. Khi mẹ ông qua đời, ông dùng phép tìm khắp trời đất, thấy bà mẹ phải đày là ngạ quỷ, bị hành hạ đói khát khổ sở. Mục Kiền Liên thương mẹ đã gửi cơm xuống tận cõi quỷ, nhưng cơm tới nơi không ăn được vì hóa thành lửa đỏ. Ông tìm đến thỉnh Phật, Phật nói: “Lúc sinh thời mẹ người không sợ luật nhân quả, tham-sân-si đều có đủ, dối gạt nhiều người, tội ấy không thể dùng sức của một người mà cứu được. Người hãy nương oai nhiều vị chư tăng, rằm tháng Bảy tổ chức chú nguyện, hộ niệm cho cửu huyền thất tổ và mẹ người”. Mục Kiền Liên làm theo lời Phật, quả nhiên mẹ ông thoát nạn, từ ấy ngày rằm tháng Bảy được coi là ngày báo hiếu tổ tiên. Còn theo tín ngưỡng dân gian, rằm tháng Bảy cõi âm mở cửa ngục, ân xá cho vong nhân nên có lễ cúng cô hồn (hồn cô đơn không nơi nương tựa). Lễ phải làm vào ban ngày.

Bởi sự hỗn dung tín ngưỡng nên khi cúng rằm tháng Bảy người ta làm hai mâm lễ, cúng tổ tiên tại bàn thờ và cúng chúng sinh ở trước sân nhà. Trên mâm cúng tổ tiên, đặt một mâm cỗ mặn, tiền vàng và hàng mã. Mâm cúng chúng sinh thì lễ vật gồm có quần áo nhiều màu sắc, bỏng ngô nẻ gạo, bánh kẹo, tiền vàng, gạo muối… Khi cúng xong, hàng mã được đốt, gạo muối rắc khắp 8 phương, còn bánh kẹo chia cho hàng xóm hoặc gọi trẻ em đến tranh cướp, nên có tục cướp chúng sinh là thế. Ông Trần Văn Đệ ở xã Tự Tân nói: “Ngoài cũng lễ ở gia đình, chúng tôi còn lên chùa thắp hương. Có nhà còn gửi tiền và sắp sếp thời gian theo khóa lễ chúng sinh ở chùa cho tâm thanh tịnh”.

Đồ mã nói chung đã và đang trở thành một mặt hàng có thể nói là thiết yếu trong đời sống xã hội, được điều chỉnh bằng những nguyên nhân nhạy cảm, nên việc quản lý nó cũng… nhạy cảm. Theo phía cơ quan chức năng quản lý thị trường, thì bây giờ gần như nhà ai cũng tiêu thụ hàng mã, đồ mã thường cồng kềnh, giá trị thấp, xử lý người bán cũng khổ, mà thu về thì bất cập trong vận chuyển và tiêu hủy, trong khi ngành quản lý thị trường đang rất thiếu lực lượng, phương tiện, kho tàng, và cả kinh phí nữa...Điều quan trọng nhất vẫn là ý thức của chính người dân trong việc mua bán, vận chuyển, đốt vàng mã. Làm sao vừa đảm bảo vấn đề tâm linh, vừa an toàn, tiết kiệm.


Tác giả: Bài và ảnh Hà Thanh
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Tin liên quan
Thăm dò ý kiến
Theo bạn thông tin nội dung của website thế nào?
Thống kê truy cập
Hôm nay : 747
Hôm qua : 1.108
Tháng 08 : 26.047
Năm 2019 : 175.384