A- A A+ | Chia sẻ bài viết lên facebook Chia sẻ bài viết lên twitter Chia sẻ bài viết lên google+ Tăng tương phản Giảm tương phản

Ăn tết cùng ở Song An

Hàng năm, vào ngày mùng 1 tháng 2 âm lịch, nhân dân xã Song An lại tưng bừng làm bánh Khúc- hay còn gọi là bánh Hú để đón tết Cùng. Người dân ở đây thường có câu ca: “Tết Cả bánh chưng, tết Cùng bánh hú”. Giống như bánh chưng, bánh giầy trong tết Nguyên đán, ở xã Song An, bánh hú đã trở thành thứ không thể thiếu trên bàn thờ tổ tiên, thành món ăn đặc trưng trong dịp tết Cùng.

Tương truyền rằng vào thời Quang Trung Nguyễn Huệ tướng quân Đô đài lực sĩ Nguyễn Tất Ứng, người thôn Kiều Thần, Tổng An Lão, phủ Kiến Xương, trấn Sơn Nam (nay thuộc thôn Kiều Thần, xã Song An, Vũ Thư, Thái Bình) dẫn quân đi dẹp giặc ngoại xâm đúng vào dịp Tết Nguyên đán. Sau khi đánh thắng giặc trở về quê thì đã qua Tết Nguyên đán, ông muốn khao quân nhưng cuối giêng đầu tháng hai giáp hạt, gạo nếp không đủ nấu xôi. Lúc bấy giờ mưa xuân đang bay và lấm tấm bên những thửa ruộng trơ gốc rạ là rau khúc xanh non, ông nghĩ ra việc hái rau khúc đồ làm bánh, chõ bánh mở ra thơm ngát. Từ đó thành lệ cứ Tết Cùng là cả làng hái rau khúc làm bánh. 

Bà Hoàng Thị Sai- thôn Quý Sơn xã Song An năm nay đã 70 tuổi, nhưng đôi tay vẫn rất khéo léo nặn những chiếc bánh khúc, hấp lên để bầy lên mâm cơm dâng cúng  tổ tiên. Bà Sai cho biết: những người cao tuổi như bà, cũng không rõ được tục lệ này có từ bao giờ, chỉ biết cứ đến ngày này là nhà nào cũng làm bánh khúc để dâng cúng tổ tiên. Tết Cùng giờ đây no đủ hơn, người ta mổ lợn giết gà, đánh cá, với mâm cỗ thịnh soạn cúng gia tiên, trời đất, nhưng bánh khúc vẫn là món chính, một sản vật trân quý, nâng niu, không dễ gì thay thế.

Làm bánh khúc tưởng chừng như đơn giản nhưng để có tấm bánh thơm ngon không phải ai làm cũng được. Trước hết, để làm vỏ bánh đạt yêu cầu mỏng, dẻo, có màu xanh đẹp mắt, người ta thường chọn những ngọn rau tầm khúc “bánh tẻ” tươi non làm nguyên liệu. Rau khúc có hai loại: rau khúc ông và rau khúc bà nhưng làm rau khúc bà là ngon hơn cả. Chọn loại rau khúc nhỏ, non vặt lấy hoa mang dã nhỏ vắt bỏ nước rồi đem trộn với bột gạo tám thơm để làm vỏ bánh.  Nhân bánh làm bằng thịt ba chỉ băm nhỏ trộn với hành giã nhỏ thêm ít nước mắm và hạt tiêu cho thơm. Bánh Khúc ở nhiều nơi thường có hình tròn nhưng bánh Hú ở Song An có hình như  nửa vầng trăng. Nặn xong, mỗi chiếc bánh xếp vào chõ, rắc lên trên gạo nếp thơm ngâm kĩ. Bánh chín, thì xôi cũng dẻo thơm. Nhấm hạt xôi lép bép trong miệng, cắn miếng bánh dẻo thơm, bùi ngọt mà thấy hiện lên những cánh đồng, cánh bãi. Bánh Hú có một hương vị rất đặc trưng, rất dân dã, thôn quê mà bất kỳ người dân Song An nào dù có đi xa bao nhiêu năm cũng không quên được hương vị đặc trưng của bánh. Ngày nay, khi cuộc sống đã đủ đầy, thì bánh Hú vẫn chiếm được tình cảm của nhiều người dân trong và ngoài xã.  Bà Hoàng Thị Nậm- thôn Quý Sơn xã Song An cho biết: do nhu cầu của thị trường, nên mỗi ngày bà làm khoảng 80 chiếc bánh để bán. Người dân vẫn đến mua để ăn thay cho bữa sáng. Đôi khi, có những khách ở Hài Phòng, Hà Nội hay Quảng Ninh đặt bánh để làm quà biếu, bà Nậm lại đóng gói gửi đi trong ngày. Trong dịp tết cùng, mỗi ngày bà làm khoảng 200 chiếc bánh để bán.

Theo ông Nguyễn Văn Ba công chức văn hóa xã Song An cho biết: tục lệ làm bánh Khúc- hay còn gọi là bánh Hú vào dịp tết Cùng ở Song An đã có từ rất lâu. Giống như một nét đẹp văn hóa được gìn giữ từ nhiều đời nay để tưởng nhớ đến vị tướng đã có công đánh giặc ngoại xâm, giáo dục truyền thống yêu nước của địa phương. Hương vị bánh Hú vương vấn trong lòng những người con xa quê, nên mỗi dịp xuân đến, nhiều người vẫn đi lượm khúc ngoài đồng để gửi đi cho bà con, họ hàng có nguyên liệu làm bánh dịp tết cùng. 

Bánh khúc là thức quà quê nơi chợ làng để người ta tìm mua, để người ta ăn mà ngẩn ngơ, tấm tắc. Bánh thơm từ vị lá chuối gói, bánh đẹp bởi hình dáng và màu xôi trắng ngần bên trên. Bánh nóng ấm trong tay, hít hà rồi mới ăn. Ăn bánh  trong cái lạnh mùa đông như cảm nhận được sự ngọt ngào của đồng đất quê nhà. Khiến người ta nhớ chuyện đồng áng, bếp lửa, nhớ những mùa vụ, nhớ cả khi thất bát, đói kém. Và những người con Thái Bình đã từng có một cái tết Cùng và bánh khúc trong cuộc đời thì sẽ nhớ  đến loài cây dại trên đồng đất quê nhà, nhớ vị bánh thơm ngon ấy, lại hoài niệm, là mình  đã có một quê hương, một truyền thống giữ đất giữ làng, để mà yêu thương, tự hào .

 

 


Tác giả: Bài và ảnh Thanh Vân
Nguồn: Cổng thông tin điện tử Chính phủ
Tổng số điểm của bài viết là: 3 trong 3 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Thăm dò ý kiến
Theo bạn thông tin nội dung của website thế nào?
Thống kê truy cập
Hôm nay : 440
Hôm qua : 2.588
Tháng 06 : 3.028
Năm 2020 : 390.946