A- A A+ | Chia sẻ bài viết lên facebook Chia sẻ bài viết lên twitter Chia sẻ bài viết lên google+

Nghề thêu Minh Lãng

Nằm bên dòng sông Trà hiền hoà uốn khúc, mảnh đất Minh Lãng huyện Vũ Thư – Thái Bình thật là thơ mộng, người dân Minh Lãng cũng cần cù chịu thương chịu khó như chính dòng sông ấy, quanh năm lặng lẽ bồi tụ phù sa màu mỡ, dệt nên những xóm làng trù phú ven sông.


 

          Là một xã đất chật người đông với diện tích đất tự nhiên 708ha, 11.000 nhân khẩu sống phân bố trên 7 thôn. Cái khó khăn của Minh Lãng vì có tới 1/3 diện tích đất nông nghiệp là đất chua trũng, cấy lúa kém hiệu quả. Không cam chịu đói nghèo, Đảng bộ, chính quyền Minh Lãng đã lãnh đạo nhân dân  vươn lên, đưa Minh Lãng thoát khỏi thế độc canh cây lúa, trở thành một xã mạnh của huyện.

          Minh Lãng nổi tiếng bởi có nghề thêu truyền thống từ hàng trăm năm nay. Với Minh Lãng bốn mùa là bốn mùa xuân. Dưới đôi bàn tay mềm mại, khéo léo của những cô gái Minh Lãng, muôn hoa như bừng nở, khoe sắc thơm hương.

          Nghề thêu của Minh Lãng ra đời giữa những năm đầu của thế kỷ XIX. Vào thời Minh Mạng (1825), nhà Nguyễn nhu nhược, ăn chơi sa đoạ. Mất mùa, nạn đói và dịch bệnh hoành hành. Lại thêm một cơn bão lớn năm đó làm cho cả một vùng đồng bằng Thái Bình – Nam Định, đời sống nhân dân vô cùng cực khổ. Ba cụ Nguyễn Như Khang, Nguyễn Nghĩa, Nguyễn Ca đã rời làng ra đi. Biền biệt suốt một thời gian dài, 3 cụ trở lại làng. Và ngay ngày hôm sau, dân làng ngạc nhiên vì thấy thợ mộc kéo đến nhà 3 cụ dựng lên những chiếc khung lạ lẫm hình chữ nhật.

          Ban đầu con cháu của các cụ được truyền dạy cách căng khung, cầm kim, pha chỉ và thêu những bức tranh đầu tiên. Chẳng bao lâu sau, hai làng Phù Lôi và Bùi Xá, nhà nào cũng đều cho con đến học nghề các cụ. Và thế là từ đó, nghề thêu của Minh Lãng ra đời.

          Tồn tại và phát triển được như ngày hôm nay, nghề thêu Minh Lãng  cũng đã trải qua biết bao thăng trầm. Vào những năm đầu của thế kỷ 20, dưới chế độ phong kiến, sản phẩm thêu tay của Minh Lãng chủ yếu là mũ, áo, xiêm y, tranh ảnh phục vụ các quan lại, chức sắc. Từ những năm hoà bình cho đến cuối thập kỷ 80 của thế kỷ 20 là giai đoạn phát triển của nghề thêu Minh Lãng. Cả xã thực sự trở thành một xưởng thợ lớn. Ngoài 1 HTX thêu chuyên nghiệp với 800 lao động, còn có 1 HTX NN kiêm cả làm thêu với trên 1.500 lao động. Ngày đó, nhà nào cũng có ít nhất là một khung thêu. Rất nhiều nhà có từ 2-3 khung thêu. Cả xã làm nghề. Từ thiếu niên nhi đồng đến nam thanh nữ tú và cả người già 50-60 tuổi đều biết thêu. Thời gian như trôi chậm lại để cảm nhận từng đường kim mũi chỉ miệt mài của dân làng. Hàng thêu của Minh Lãng nổi tiếng khắp vùng và được đón rất nhiều cán bộ của trung ương, các tỉnh lân cận về học hỏi, thăm quan. Hàng thêu Minh Lãng còn xuất khẩu sang của Liên Xô và các nước XHCN.

          Rồi những năm 90 của thế kỷ XX, Liên Xô và các nước Đông Âu  bị sụp đổ, hàng thêu Minh Lãng không còn thị trường, lâm vào thế điêu đứng. Nhiều gia đình đã 2-3 đời gắn bó với nghề thêu mà nay đành gác khung. Các nghệ nhân đã từng gắn bó với nghề thêu 3/4 thế kỷ như cụ Bùi Văn Hoạ, Nguyễn Như Đậu, Bùi văn Thể, Nguyễn Hữu Chung, Nguyễn Như Hào trước nguy cơ mất nghề, lòng không khỏi xót xa.

          Không đầu hàng trước khó khăn, Đảng bộ và chính quyền và những người tâm huyết với nghề trăn trở suy nghĩ: phải làm gì, làm như thế nào để giữ vững nghề thêu. Và rồi những người con của Minh Lãng  lại khăn gói lên đường , tìm “đất” cho nghề thêu. Một số người đã rời quê vào Miền Nam với suy nghĩ: trong đó có rất nhiều gia đình có người thân ở nước ngoài. Đây có thể là cầu nối để hàng thêu đến được với khách nước ngoài. Và thật là kỳ diệu, sau hơn một năm bôn ba, 5 người con của Minh Lãng đã trở lại quê hương với những mối hàng đầy hứa hẹn. Họ lại dựng khung, mở xưởng khôi phục lại nghề thêu. Nghề thêu Minh Lãng lại hồi sinh. Hàng chục cơ sở quy mô từ 10-15 khung thêu hoạt động trở lại. Rồi dần dần, một số doanh nghiệp tư nhân ra đời. Ngày ấy, đông nhất là doanh nghiệp thêu Mỹ Long với gần 500 thợ thêu. Toàn xã có tới trên 2.000 lao động thêu thường xuyên. Sau Mỹ Long là các doanh nghiệp Hoàng Hưng, Thái Bình 1, Tuấn Dương và HTX Minh Tiến ra đời.

          Năm 2000, Nghị quyết 01 của tỉnh uỷ Thái Bình  về phát triển nghề và làng nghề như một luồng sinh khí mới thổi vào Minh Lãng. Hoà vào xu thế đổi mới của đất nước, nghề thêu Minh Lãng  phát triển chưa từng có. Cho tới nay, Minh Lãng đã có 75 công ty và cơ sở sản xuất, tổ hợp thêu, tạo việc làm cho trên 4000 lao động trong xã. Hàng chục ngàn lao động không chỉ trong huyện, trong tỉnh mà ở cả các tỉnh bạn như Hải Phòng, Hưng Yên, Nam Định, Thanh Hoá, Nghệ An đều được truyền dạy nghề thêu. Nghề truyền thống này đã mang về hàng trăm tỷ đồng mỗi năm, chiếm hơn 50% tổng giá trị sản xuất của Minh Lãng.

          Tiếng lành đồn xa, nhiều khách nước ngoài đã tìm về Minh Lãng, rồi bị mê hoặc bởi những nét độc đáo, tinh tế của những sản phẩm được tao nên từ đôi bàn tay tài hoa của người dân Minh Lãng. Và thế là hàng thêu Minh Lãng có mặt ở những thị trường khó tính như: Nhật Bản, Hàn Quốc, Pháp, ý, Đài Loan và cả nước Mỹ xa xôi bên kia bờ Thái Bình Dương. Đặc biệt, đã có hàng chục đối tác nước ngoài ký hợp đồng trực tiếp với các ông chủ doanh nghiệp ở Minh Lãng không cần qua khâu trung gian nào.

          Có dịp về Minh Lãng, bạn hãy ghe vào thăm gia đình anh Vũ Cao Bính – một địa chỉ thêu tranh nổi tiếng trong tỉnh, trong nước . Ngắm nhìn những bức tranh thêu như bức: “Về tổ” hay “chiều hoàng hôn” khó mà nghĩ rằng, nó được tạo nên từ hàng vạn mũi chỉ màu và từ đôi bàn tay của chính những con người ở vùng quê dân dã này. Cũng chính tại đây, đã từng thêu ảnh Bác Hồ, nhiều tranh thêu cho hội nghi nói tiếng Pháp, thêu ảnh cho công chúa Thái Lan, cho nhiều nhà doanh nghiệp, cho các chính khách.

Nghề thêu đã giúp người nông dân Minh Lãng đổi đời. Kinh tế phát triển , góp phần ổn định chính trị, an ninh quốc phòng, phát triển đời sống văn hoá. Xã Minh Lãng đã được tỉnh, huyện tặng nhiều bằng khen, giấy khen. Đặc biệt, UBND tỉnh đã tặng bằng công nhận làng nghề cho xã Minh Lãng. Đảng bộ và nhân dân Minh Lãng đã vinh dự được Nhà nước tặng thưởng huân chương lao động hạng III trong thời kỳ đổi mới.

          Nhìn bề ngoài, làng quê Minh Lãng êm đềm và thơ mộng không giống với cái chất hối hả, sôi động ở bên trong. Người dân Minh Lãng cần mẫn như con ong chăm chỉ, mang vị ngọt dâng hiến, để hoa đời mãi thắm sắc, thơm hương. Những cô gái, chàng trai Minh Lãng  tay đưa thoăn thoắt bên đường kim mũi chỉ, dệt sợi nhớ, sợi thương cho những ai đã từng một lần đặt chân tới mảnh đất này.

 

 


Tác giả: Hải Duyên
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Tin liên quan
Thăm dò ý kiến
Theo bạn thông tin nội dung của website thế nào?
Thống kê truy cập
Hôm nay : 758
Hôm qua : 1.108
Tháng 08 : 26.058
Năm 2019 : 175.395